Trắng sữa, xám khói và màu trà là 3 màu tấm polycarbonate giảm chói hiệu quả nhất. Tấm trong suốt thì ngược lại, cho ánh sáng đi qua gần như trọn vẹn nên cũng chói nhất. Nhiều gia đình lợp xong mái sân thượng mới nhận ra điều này: trời sáng hẳn lên, nhưng buổi trưa đứng dưới mái phải nheo mắt, còn nền gạch bóng loáng hắt nắng lên khó chịu. Chọn đúng màu ngay từ đầu sẽ giúp bạn tránh cảnh phải căng thêm bạt che hay thay tấm sau vài tháng. Với các dòng tấm lợp sáng polycarbonate hiện nay, bảng màu khá phong phú, nên việc chọn đúng màu là hoàn toàn trong tầm tay.
Chói đến từ đâu khi đứng dưới mái lấy sáng
Muốn giảm chói, trước tiên nên biết cảm giác chói sinh ra như thế nào. Có 2 nguồn chính.
Nguồn thứ nhất là ánh nắng đi thẳng qua tấm lợp vào mắt. Khi nhìn lên mái, bạn thấy rõ cả vầng mặt trời. Tấm càng trong, ánh sáng càng mạnh, mắt càng khó chịu.
Nguồn thứ 2 ít được để ý hơn, đó là ánh sáng phản xạ. Nắng xuyên qua mái rồi rọi xuống nền gạch men, mặt bàn kính hay xe ô tô, sau đó hắt ngược lên. Nhiều người chọn tấm tối màu mà vẫn thấy chói, chính là vì nguồn này. Nắng đi qua tấm vẫn còn gom thành vệt sáng gắt, rọi xuống mặt bóng là lóa.
Vì vậy, một màu tấm polycarbonate giảm chói tốt cần làm được 2 việc: giảm bớt lượng sáng và làm ánh sáng tỏa đều hơn. Màu sắc lo phần đầu. Phần sau phụ thuộc nhiều vào bề mặt tấm, sẽ nói ở phía dưới.
Xếp hạng các màu theo mức giảm chói
Với mỗi màu tấm polycarbonate, tỷ lệ ánh sáng đi qua tấm, hay còn gọi là độ truyền sáng, thay đổi theo độ dày và từng nhà sản xuất. Những con số dưới đây là mức tham khảo với tấm đặc phổ thông, giúp bạn dễ hình dung.
- Trắng sữa – giảm chói tốt nhất. Tấm trắng sữa cho qua khoảng 40 – 50% ánh sáng. Điểm mạnh lớn nhất là ánh sáng bị tán đều, không còn vệt nắng gắt, nhìn lên mái không thấy mặt trời. Dưới mái trắng sữa, không gian sáng dịu như có đèn trần. Đổi lại, bạn không nhìn xuyên được lên trời, mây hay tán cây.
- Xám khói – dịu mắt mà vẫn nhìn xuyên được. Độ truyền sáng khoảng 40 – 55%. Xám khói giống như cặp kính râm cho cả mái. Ánh sáng giảm rõ rệt, màu sắc đồ vật bên dưới gần như không bị đổi. Đây là màu được nhiều kiến trúc sư ưa dùng cho giếng trời, sảnh và mái hiên nhà phố hiện đại.
- Màu trà – ấm áp và giảm chói khá. Tấm màu trà, hay còn gọi là màu nâu đồng, cho qua khoảng 45 – 55% ánh sáng. Không gian bên dưới có sắc ấm, hợp với nhà vườn, quán cà phê hay những nơi dùng nhiều đồ gỗ. Nhược điểm nhỏ là da người và đồ vật trông hơi ngả vàng.
- Xanh lá, xanh dương – giảm chói vừa phải. Hai màu này cho qua khoảng 50 – 60% ánh sáng. Mức giảm chói ổn, nhưng cả không gian sẽ bị phủ một lớp ánh xanh. Đứng lâu dưới mái xanh dương, sắc mặt người trông nhợt đi. Món ăn trên bàn cũng kém hấp dẫn hơn thực tế.
- Trong suốt – sáng nhất và chói nhất. Tấm trong suốt cho qua khoảng 85 – 90% ánh sáng, gần như kính. Màu này phù hợp khi bạn cần tối đa ánh sáng tự nhiên, còn nếu mục tiêu là giảm chói thì nên để cuối danh sách.
Muốn xem tận mắt các màu này ngoài đời trông thế nào, bạn có thể tham khảo bài nhựa polycarbonate có mấy màu với nhiều hình ảnh thực tế.
Màu tối hơn chưa chắc đã mát hơn
Đây là hiểu lầm khá phổ biến. Nhiều người nghĩ tấm càng sẫm màu thì dưới mái càng mát, nên chọn luôn màu tối nhất cho yên tâm.
Thực tế, màu tấm polycarbonate chủ yếu điều chỉnh lượng ánh sáng nhìn thấy. Tấm sẫm màu hấp thụ nhiều năng lượng nắng hơn, bản thân tấm nóng lên, rồi hơi nóng đó lại tỏa xuống không gian bên dưới. Kết quả là dưới mái tối hơn hẳn, nhưng chưa chắc đã mát hơn tương xứng.
Nếu bạn cần giảm nóng, độ dày và cấu tạo tấm có vai trò lớn hơn màu sắc. Tấm rỗng nhiều lớp có khoảng không khí bên trong, cách nhiệt tốt hơn tấm đặc cùng màu. Một số dòng tấm có lớp phủ phản nhiệt ở mặt ngoài cũng cho hiệu quả rõ rệt. Màu sắc chỉ nên xem là yếu tố hỗ trợ, không phải giải pháp chống nóng chính.
Ngược lại, tấm trắng sữa lại là trường hợp khá thú vị. Màu sáng phản xạ bớt một phần nắng, lại tán ánh sáng đều, nên cảm giác dưới mái thường dễ chịu hơn tấm tối màu dù độ truyền sáng tương đương.
Bề mặt sần: “vũ khí” giảm chói ít người biết
Cùng một màu tấm polycarbonate, loại bề mặt nhẵn và loại bề mặt sần cho cảm giác rất khác nhau. Bề mặt sần có vô số gợn nhỏ, làm ánh sáng bị bẻ theo nhiều hướng khi đi qua. Vệt nắng gắt biến thành ánh sáng lan tỏa, nền nhà không còn những mảng sáng chói rõ nét.
Nhờ đặc điểm này, một tấm trong suốt dạng sần có thể dịu mắt hơn đáng kể so với tấm trong suốt nhẵn, trong khi vẫn giữ được phần lớn ánh sáng. Với những ai muốn nhà thật sáng mà không bị lóa, đây là cách kết hợp rất đáng thử. Các dòng tấm kính polycarbonate dạng đặc sần có nhiều màu để phối, từ trong suốt đến trà và xanh.
Tấm rỗng cũng có tác dụng tương tự ở mức nhẹ hơn. Các vách ngăn bên trong làm ánh sáng tán ra một phần, nên tấm rỗng trong suốt ít chói hơn tấm đặc trong suốt.
Cùng một màu, tấm dày và tấm mỏng khác nhau thế nào
Ít ai để ý rằng độ dày cũng làm thay đổi màu tấm polycarbonate khi nhìn từ dưới lên. Tấm xám khói dày 2 mm trông khá nhạt, gần như trong. Cũng màu đó ở độ dày 5 – 6 mm lại sẫm hẳn, ánh sáng đi qua giảm đi thấy rõ.
Điều này dẫn đến một lưu ý quan trọng khi chọn mua. Nếu bạn ưng mẫu màu ở nhà người quen, hãy hỏi luôn tấm đó dày bao nhiêu. Chọn đúng màu nhưng khác độ dày, kết quả trên mái nhà mình có thể lệch khá xa so với kỳ vọng.
Với mái cần giảm chói mạnh, bạn có 2 hướng. Hướng thứ nhất là chọn màu sẫm hơn ở độ dày vừa phải. Hướng thứ 2 là giữ màu nhạt nhưng tăng độ dày. Cách sau có thêm lợi ích là tấm cứng hơn, chịu va đập tốt hơn, dù giá sẽ cao hơn một chút.
Gợi ý màu theo từng không gian
| Không gian | Màu nên chọn | Lý do |
| Giếng trời nhà phố | Xám khói, trắng sữa | Dịu mắt, không đổi màu nội thất |
| Sân thượng phơi đồ | Trong suốt sần, trà | Đủ nắng làm khô đồ, bớt lóa |
| Mái hiên quán cà phê, nhà hàng | Trà, xám khói | Ánh sáng ấm, món ăn lên màu đẹp |
| Mái che bể bơi | Xanh dương, xám khói | Hợp cảnh quan, giảm phản chiếu mặt nước |
| Nhà xe, lối đi | Trà, xám khói | Hạn chế nắng rọi làm nóng xe |
| Nhà xưởng, kho hàng | Trắng sữa | Ánh sáng đều, dễ làm việc, tiết kiệm điện |
| Nhà kính trồng cây | Trong suốt, trắng sữa | Cây cần nhiều sáng, trắng sữa hợp cây ưa bóng |
Nhà xưởng là ví dụ điển hình cho việc chọn đúng màu. Công nhân làm việc cả ngày dưới mái, nếu nắng rọi thành vệt sẽ vừa chói mắt vừa làm màn hình máy móc khó đọc. Tấm trắng sữa cho ánh sáng đều khắp mặt sàn, nhiều xưởng gần như không cần bật đèn vào ban ngày.
Với mái che bể bơi, mặt nước là một bề mặt phản xạ cực mạnh. Tấm xám khói giảm cường độ sáng trước khi chạm mặt nước, nhờ đó ánh phản chiếu cũng dịu đi đáng kể.
Cách thử màu trước khi quyết định
Bảng màu tấm polycarbonate in trên giấy hay ảnh chụp trên điện thoại rất khó phản ánh đúng cảm giác thực tế. Cách đáng tin nhất là cầm tấm mẫu và thử ngay tại công trình.
Hãy chọn khoảng 11 – 13 giờ trưa, lúc nắng gắt nhất. Giơ tấm mẫu lên cao, đứng ở đúng vị trí bạn thường sinh hoạt dưới mái, rồi nhìn lên và nhìn xuống nền nhà. Nếu vẫn thấy vệt nắng sắc nét trên nền, tấm đó chưa đủ giảm chói cho không gian của bạn.
Nên thử ít nhất 2 – 3 màu cạnh nhau để so sánh. Đặt một tờ giấy trắng hoặc bàn tay dưới mỗi tấm, bạn sẽ thấy rõ màu nào làm đổi sắc nhiều, màu nào giữ màu tự nhiên. Đừng quên để ý hướng nhà. Mái hướng Tây nhận nắng chiều gắt nên thường cần màu tối hơn một bậc so với mái hướng Đông.
Câu hỏi thường gặp
Màu tấm polycarbonate nào ít bị bám bẩn lộ rõ? Xám khói và màu trà che vết bụi tốt hơn. Tấm trong suốt và trắng sữa dễ lộ vệt bẩn hơn.
Tấm màu có bị phai theo thời gian không? Tấm có lớp phủ chống tia UV giữ màu khá ổn định. Tấm không có lớp phủ dễ ngả vàng hoặc bạc màu sau vài năm.
Mái lấy sáng cho phòng khách nên chọn màu gì? Xám khói hoặc trắng sữa là lựa chọn an toàn. Hai màu này dịu mắt và không làm đổi màu nội thất.
Tấm trong suốt có cách nào bớt chói không? Có thể chọn loại bề mặt sần. Cách khác là dán thêm phim giảm sáng, nhưng phim có thể bong tróc theo thời gian.
Kết luận
Không có màu nào hoàn hảo cho mọi mái. Nếu ưu tiên dịu mắt tuyệt đối, trắng sữa là số 1. Nếu vừa muốn giảm chói vừa muốn nhìn xuyên lên trời, xám khói là lựa chọn cân bằng. Màu trà hợp với không gian ấm cúng, còn tấm trong suốt dạng sần là lời giải cho ai cần nhiều sáng mà vẫn ngại lóa. Chọn màu tấm polycarbonate đúng ngay từ đầu, bạn sẽ có một mái lấy sáng dễ chịu suốt nhiều năm.
