Muốn tính diện tích tấm nhựa polycarbonate nhà xưởng, bạn chỉ cần 3 con số: diện tích mái thực tế, tỷ lệ lấy sáng phù hợp với công việc trong xưởng và phần hao hụt khi thi công. Lấy diện tích mái nhân với tỷ lệ lấy sáng, cộng thêm hao hụt, bạn sẽ có số mét vuông tấm cần đặt. Cách tính không khó, nhưng nhiều chủ xưởng vẫn đặt thiếu hoặc thừa vì đo theo mặt sàn thay vì mặt mái, hoặc chọn tỷ lệ theo cảm tính. Bài viết đi qua từng bước kèm một ví dụ cụ thể, để bạn tự ước lượng trước khi làm việc với nhà cung cấp tấm lợp sáng Polycarbonate.
Chuẩn bị 4 thông tin trước khi bấm máy tính
Trước khi tính, hãy có trong tay bản vẽ mặt bằng hoặc ít nhất là các số đo sau.
Chiều dài nhà xưởng, tính theo hướng chạy của nóc mái. Chiều rộng nhà xưởng, tính từ máng nước bên này sang máng nước bên kia. Độ dốc mái, thường ghi trên bản vẽ dưới dạng phần trăm hoặc độ. Bước khung, tức khoảng cách giữa các khung kèo, thường là 6 m hoặc 7,5 m với nhà xưởng thép tiền chế.
Nếu xưởng đã có sẵn và không còn bản vẽ, bạn có thể đo chiều dài, chiều rộng dưới sàn, còn độ dốc thì hỏi lại đơn vị dựng khung hoặc đo chênh lệch chiều cao giữa nóc và máng. Thêm một thông tin nữa nên ghi lại là loại tôn đang lợp, vì tấm lấy sáng thường được chọn cùng biên dạng sóng để lắp xen kẽ với tôn.
Có đủ những con số này, việc tính diện tích tấm nhựa polycarbonate nhà xưởng chỉ mất chừng 15 phút với một chiếc máy tính cầm tay. Bạn cũng chủ động hơn khi so sánh báo giá, vì biết rõ mình đang cần bao nhiêu mét vuông và tại sao.
Bước 1: đo diện tích mái theo mặt dốc, không theo mặt sàn
Đây là chỗ hay sai nhất. Mái nhà xưởng không nằm phẳng mà nghiêng, nên chiều dài mỗi mái dốc luôn dài hơn một nửa chiều rộng nhà. Độ dốc càng lớn, chênh lệch càng nhiều.
Công thức đơn giản như sau: chiều dài mái dốc bằng một nửa chiều rộng nhà chia cho cos của góc dốc. Với nhà 2 mái, diện tích mái bằng chiều dài nhà nhân với chiều dài mái dốc, rồi nhân 2.
Lấy ví dụ một nhà xưởng dài 60 m, rộng 30 m, mái 2 mái với độ dốc 10%. Độ dốc 10% tương đương góc khoảng 5,7 độ. Một nửa chiều rộng là 15 m, chia cho cos 5,7 độ xấp xỉ 0,995, được chiều dài mái dốc khoảng 15,1 m. Diện tích mái là 60 x 15,1 x 2, tức khoảng 1.810 m2.
Ở độ dốc thấp như 10%, phần chênh này chỉ khoảng 0,5%, nên nhiều người bỏ qua. Nhưng với mái dốc 30% hay 40%, chênh lệch đã lên vài phần trăm, tương đương hàng chục mét vuông tấm trên một xưởng lớn. Phần mái đua ra ngoài tường, nếu có, cũng nên cộng vào.
Bước 2: chọn tỷ lệ lấy sáng theo công việc trong xưởng
Tỷ lệ lấy sáng là phần trăm diện tích mái được thay bằng tấm nhựa trong. Không có một con số đúng cho mọi xưởng. Tỷ lệ quá thấp thì xưởng vẫn phải bật đèn ban ngày, tỷ lệ quá cao thì nóng và chói, nhất là với khí hậu nắng nhiều như nước ta.
Bảng dưới đây là mức tham khảo thường gặp, bạn nên điều chỉnh theo thực tế và theo tư vấn của đơn vị thiết kế.
| Loại không gian | Nhu cầu ánh sáng | Tỷ lệ lấy sáng tham khảo trên diện tích mái |
| Kho chứa hàng, bãi để xe có mái | Thấp, chủ yếu đi lại và bốc xếp | Khoảng 5% |
| Xưởng sản xuất, lắp ráp thông thường | Trung bình | Khoảng 6% đến 10% |
| Xưởng may, xưởng điện tử, khu kiểm hàng | Cao, cần nhìn rõ chi tiết | Khoảng 10% đến 12%, kết hợp đèn bổ sung |
| Nhà kính, khu ươm cây trong nhà xưởng | Rất cao | Có thể cao hơn, tính riêng theo loại cây |
Một vài yếu tố khiến bạn nên giảm tỷ lệ: xưởng ở miền Nam nắng quanh năm, mái quay nhiều về hướng tây, trong xưởng có lò nung hoặc máy móc tỏa nhiều nhiệt, hoặc hàng hóa dễ phai màu khi gặp nắng. Ngược lại, xưởng có tường xung quanh kín, ít cửa sổ hoặc chiều cao lớn thì cần tỷ lệ cao hơn để ánh sáng xuống đến mặt sàn.
Trở lại ví dụ. Giả sử đây là xưởng lắp ráp thông thường, bạn chọn tỷ lệ 8%. Diện tích tấm lấy sáng cần có là 1.810 x 8%, tức khoảng 145 m2.
Bước 3: chia diện tích thành các dải sáng trên mái
Con số 145 m2 chưa phải là thứ để đặt hàng. Tấm lấy sáng trên mái nhà xưởng thường được lắp thành từng dải chạy từ nóc xuống máng, xen giữa các tấm tôn. Vì vậy bạn cần quy diện tích ra số dải và vị trí của chúng.
Mỗi dải sáng có diện tích bằng chiều dài dải nhân với khổ hữu dụng của tấm. Khổ hữu dụng là bề rộng còn lại sau khi trừ phần chồng mí, khác nhau tùy biên dạng sóng, nên bạn cần hỏi chính xác từ nhà cung cấp. Để dễ tính, giả sử khổ hữu dụng là 1 m và dải chạy hết chiều dài mái dốc 15,1 m. Mỗi dải khi đó rộng khoảng 15,1 m2.
Lấy 145 chia cho 15,1, được khoảng 9,6, làm tròn lên 10 dải. Tổng diện tích lấy sáng thực tế là khoảng 151 m2, tương đương 8,3% diện tích mái.
Tiếp theo là chia đều 10 dải cho 2 mái, mỗi bên 5 dải. Xưởng dài 60 m với bước khung 6 m có 10 bước. Nếu cứ cách 1 bước khung lại đặt 1 dải ở mỗi bên mái, bạn có đúng 5 dải mỗi bên và ánh sáng phân bố khá đều dọc chiều dài xưởng. Bạn cũng có thể đặt so le giữa 2 mái để không có khu vực nào bị tối hẳn.
Một cách khác là không cho dải chạy hết chiều dài mái dốc mà chỉ lấy phần giữa, bỏ đoạn sát nóc và sát máng. Chẳng hạn mỗi dải dài khoảng 10 m thì cần khoảng 15 dải để đạt cùng diện tích. Cách này giúp tránh những điểm dễ dột ở nóc và máng, nhưng làm số điểm nối tăng lên.
Bước 4: cộng hao hụt và tính phụ kiện
Khi thi công, tấm phải chồng mí với tôn hai bên, chồng đầu khi dải dài hơn chiều dài tấm, và có phần cắt bỏ ở hai đầu. Thông thường nên cộng thêm khoảng 5% đến 10% so với diện tích đã tính, tùy độ phức tạp của mái.
Trong ví dụ, lấy hao hụt 8%, diện tích cần đặt là 151 x 1,08, khoảng 163 m2. Đây là con số bạn mang đi hỏi giá.
Cùng với tấm, đừng quên phụ kiện: vít chuyên dụng có ron cao su, băng keo hoặc nẹp bịt đầu tấm, keo trung tính cho các điểm nối. Số lượng vít phụ thuộc vào khoảng cách xà gồ và số điểm bắt trên mỗi sóng, nên tốt nhất là gửi bản vẽ mái để nhà cung cấp tính kèm. Thiếu phụ kiện ngay lúc thi công là chuyện thường gặp và làm chậm tiến độ cả đội thợ.
Chọn loại tấm nào cho dải sáng nhà xưởng
Với nhà xưởng lợp tôn sóng, tấm nhựa Polycarbonate dạng sóng là lựa chọn phổ biến vì lắp xen trực tiếp với tôn, không cần thay đổi xà gồ hay khung. Khi đặt hàng, hãy báo rõ biên dạng tôn hiện có để tấm khớp sóng. Tấm lệch sóng là nguyên nhân hàng đầu khiến dải sáng bị hở mí và dột.
Nếu xưởng cần cách nhiệt tốt hơn hoặc muốn ánh sáng tán đều, tấm rỗng là phương án nên cân nhắc. Bài viết về tấm nhựa polycarbonate rỗng ruột tối ưu chi phí trên website có phân tích thêm về dòng này cho mái nhà xưởng. Tấm sần, gồm sóng sần và đặc sần, phù hợp với những khu vực công nhân làm việc lâu dưới mái, vì bề mặt sần làm dịu những vệt nắng chiếu thẳng xuống bàn làm việc.
Những lỗi thường gặp khi tính diện tích
Lỗi đầu tiên là tính theo diện tích sàn. Như đã thấy ở bước 1, diện tích mái luôn lớn hơn diện tích sàn, và mái càng dốc thì sai số càng lớn.
Lỗi thứ hai là dồn hết dải sáng vào một khu vực. Có xưởng gom toàn bộ tấm lấy sáng vào phần mái phía trên khu văn phòng hoặc lối đi, trong khi khu sản xuất vẫn tối. Tính diện tích tấm nhựa polycarbonate nhà xưởng chỉ có ý nghĩa khi diện tích đó được rải đều theo mặt bằng sử dụng.
Lỗi thứ ba là quên hướng mái. Cùng một diện tích, dải sáng trên mái quay về hướng tây sẽ nóng và chói hơn hẳn mái quay về hướng bắc. Nếu xưởng có mái nhiều hướng, nên ưu tiên đặt dải sáng ở mặt mái ít nắng chiều và giảm bớt ở mặt mái hướng tây.
Lỗi cuối cùng là bỏ qua vị trí máy móc. Những thiết bị nhạy nhiệt, khu vực có màn hình điều khiển hoặc kệ hàng dễ phai màu không nên nằm ngay dưới dải sáng. Hãy đối chiếu bản vẽ bố trí máy với bản vẽ mái trước khi chốt vị trí từng dải.
Câu hỏi thường gặp
Tỷ lệ lấy sáng bao nhiêu là phù hợp cho nhà xưởng?
Không có con số cố định. Với xưởng sản xuất thông thường, mức khoảng 6% đến 10% diện tích mái là điểm khởi đầu hợp lý. Sau đó điều chỉnh theo hướng mái, khí hậu và loại công việc.
Có cần tính diện tích tấm nhựa polycarbonate nhà xưởng theo từng mái riêng không?
Nên tính riêng nếu các mái có độ dốc hoặc hướng khác nhau. Mái quay về hướng tây có thể giảm tỷ lệ, mái hướng bắc có thể tăng.
Hao hụt khi lắp tấm lấy sáng khoảng bao nhiêu?
Thường khoảng 5% đến 10%. Mái đơn giản, dải ngắn thì hao hụt ít. Mái nhiều điểm nối, phải cắt nhiều thì nên tính mức cao hơn.
Nên đặt dải sáng hết chiều dài mái hay chỉ một đoạn?
Cả hai cách đều được. Dải chạy hết chiều dài ít điểm nối hơn. Dải chỉ đặt ở phần giữa mái tránh được khu vực dễ dột ở nóc và máng.
Kết luận
Quay lại xưởng 60 m x 30 m trong ví dụ: từ khoảng 1.810 m2 mái, chọn tỷ lệ 8%, chia thành 10 dải và cộng hao hụt, con số cuối cùng là khoảng 163 m2 tấm. Mỗi xưởng sẽ ra một con số khác, nhưng trình tự thì giống nhau. Điều quan trọng là đừng dừng lại ở con số tổng. Một bản vẽ mái có đánh dấu vị trí từng dải sáng sẽ giúp bạn nhận báo giá sát hơn, thợ thi công nhanh hơn và xưởng sáng đều hơn.
Khi đã có bản vẽ và các số đo như trên, bạn có thể gửi cho Ocean Lite qua hotline 0835.14.2222 để được kiểm tra lại khổ tấm, biên dạng sóng và lượng phụ kiện đi kèm.
