Câu trả lời ngắn gọn là có, polycarbonate chịu mưa đá tốt hơn hầu hết vật liệu lợp lấy sáng đang có trên thị trường. Nhưng “tốt hơn” không có nghĩa là không bao giờ hỏng. Một tấm 2 mm đã phơi nắng 10 năm sẽ phản ứng rất khác so với tấm đặc 5 mm mới lắp. Hiểu rõ khác biệt này giúp bạn chọn đúng vật liệu cho mái nhà mình, nhất là khi sống ở những nơi mưa đá xuất hiện gần như năm nào cũng có.
Mưa đá ở Việt Nam không còn là chuyện hiếm
Nhiều người nghĩ mưa đá là hiện tượng của xứ lạnh. Thực tế, ở nước ta mưa đá xuất hiện khá thường xuyên vào giai đoạn giao mùa, nhất là khoảng tháng 3 – 5. Các tỉnh miền núi phía Bắc như Lào Cai, Hà Giang, Sơn La, Lai Châu, Yên Bái là nơi chịu ảnh hưởng nhiều nhất. Vùng Tây Nguyên và một số tỉnh đồng bằng Bắc Bộ, trong đó có Hà Nội, cũng từng ghi nhận những trận mưa đá gây vỡ kính, thủng mái tôn.
Hạt mưa đá phổ biến có kích thước bằng hạt ngô, hạt lạc, khoảng 5 – 15 mm. Những trận mạnh có thể xuất hiện viên lớn 20 – 30 mm, thậm chí to bằng quả trứng gà. Rơi từ độ cao vài km, các viên đá này đạt tốc độ đủ để làm móp mái tôn mỏng hoặc làm vỡ tấm kính lợp.
Với mái lấy sáng, thiệt hại không chỉ nằm ở tấm lợp. Mảnh kính vỡ rơi xuống sân, nước mưa tràn vào nhà, đồ đạc hư hỏng. Đó là lý do câu hỏi vật liệu nào chịu được mưa đá ngày càng được quan tâm khi làm mái giếng trời, mái hiên hay mái nhà kính trồng rau. Trong những lần tư vấn, câu hỏi về tấm polycarbonate chịu mưa đá được không cũng là một trong những thắc mắc xuất hiện nhiều nhất vào đầu mùa xuân.
Vì sao polycarbonate chịu mưa đá tốt?
Bí mật nằm ở cấu trúc của nhựa polycarbonate. Đây là loại nhựa kỹ thuật có chuỗi phân tử dài, đan xen nhau. Khi bị va đập, vật liệu không gãy giòn như kính mà hơi uốn lại, hấp thụ lực rồi trở về hình dạng ban đầu.
Nhiều tài liệu kỹ thuật cho biết khả năng chịu va đập của polycarbonate cao gấp khoảng 250 lần kính thường cùng độ dày, và gấp khoảng 30 lần tấm nhựa acrylic (còn gọi là mica). Chính vì thế, polycarbonate được dùng làm kính chắn của mũ bảo hiểm, tấm chắn chống bạo động hay kính bảo vệ máy móc.
Một điểm cộng khác là nhựa polycarbonate giữ được độ dẻo dai ở nhiệt độ thấp. Mưa đá thường đi kèm không khí lạnh đột ngột. Nhiều loại nhựa trở nên giòn khi lạnh, trong khi polycarbonate vẫn giữ tính năng ổn định trong khoảng nhiệt rất rộng, từ khoảng -40 độ C đến hơn 100 độ C.
Ngoài ra, một điểm ít người để ý khi nói về polycarbonate chịu mưa đá là trọng lượng. Tấm nhẹ nên khi có sự cố cũng ít gây nguy hiểm cho người bên dưới. Nếu tấm bị nứt, vết nứt thường nằm cục bộ quanh điểm va chạm, không vỡ vụn thành mảnh sắc như kính.
So sánh nhanh với các vật liệu lợp khác
Để dễ hình dung, bảng dưới đây so sánh phản ứng của các vật liệu lợp phổ biến khi gặp mưa đá cỡ vừa, khoảng 15 – 20 mm:
| Vật liệu | Phản ứng thường gặp | Mức rủi ro |
| Kính cường lực | Chịu được va đập nhẹ, nhưng khi vỡ sẽ vỡ toàn tấm | Trung bình – cao |
| Kính thường | Dễ nứt, vỡ thành mảnh sắc | Cao |
| Tấm nhựa acrylic (mica) | Giòn, dễ nứt vỡ ở điểm va chạm | Cao |
| Tôn nhựa sợi thủy tinh | Dễ nứt chân chim, bạc màu nhanh sau va đập | Trung bình |
| Tôn kim loại mỏng | Không thủng nhưng dễ móp, gây ồn lớn | Thấp – trung bình |
| Tấm polycarbonate đặc | Gần như không hư hại, có thể để lại vết lõm nhỏ với hạt lớn | Thấp |
| Tấm polycarbonate rỗng | Chịu tốt hạt nhỏ, lớp mặt có thể móp khi gặp hạt lớn | Thấp – trung bình |
Bảng này mang tính tham khảo chung. Mức độ thực tế còn phụ thuộc vào độ dày tấm, cách lắp và kích thước hạt đá trong từng trận mưa. Tuy vậy, có thể thấy rõ polycarbonate chịu mưa đá tốt hơn hẳn nhóm vật liệu trong suốt như kính và mica.
Những trường hợp tấm vẫn có thể bị hư hại
Nói polycarbonate chịu mưa đá tốt không có nghĩa là mọi tấm đều “bất tử”. Có 5 yếu tố khiến tấm dễ bị tổn thương hơn khi gặp mưa đá.
Tấm quá mỏng so với nhịp khung
Tấm 1,5 – 2 mm lợp trên khung thưa sẽ rung mạnh và võng xuống khi bị hạt đá đập vào. Nếu hạt lớn, tấm có thể bị lõm hoặc nứt ở vị trí bắt vít. Tấm càng mỏng thì khoảng cách xà gồ càng phải dày để tấm có chỗ tựa.
Tấm rỗng có lớp mặt mỏng
Tấm polycarbonate rỗng có ưu điểm cách nhiệt, cách âm tốt và rất nhẹ. Tuy nhiên lớp mặt ngoài của tấm chỉ dày vài phần mười mm. Với hạt đá lớn trên 25 mm, lớp mặt có thể bị móp hoặc thủng lỗ nhỏ dù tấm không vỡ. Tấm rỗng dày hơn, nhiều lớp vách hơn sẽ chống chịu tốt hơn.
Tấm đã lão hóa do tia UV
Đây là yếu tố hay bị bỏ qua nhất. Tấm polycarbonate không có lớp phủ chống tia UV, hoặc lớp phủ kém chất lượng, sẽ ngả vàng và giòn dần theo năm tháng. Một tấm đã giòn thì khả năng chịu va đập giảm đi rất nhiều. Nhiều trường hợp mái vỡ sau mưa đá thực chất là do tấm đã xuống cấp từ trước.
Lắp ngược mặt
Tấm có một mặt được phủ lớp chống UV, thường có in chữ trên lớp phim bảo vệ. Nếu lắp ngược, mặt không có lớp phủ phơi ra nắng sẽ lão hóa nhanh. Vài năm sau, tấm yếu đi mà chủ nhà không hề hay biết.
Bắt vít sai kỹ thuật
Vít siết quá chặt hoặc khoan lỗ vừa khít thân vít sẽ tạo điểm ứng suất trên tấm. Khi có lực va đập, vết nứt thường bắt đầu từ chính những điểm này.
Chọn tấm thế nào để yên tâm mùa mưa đá
Nếu bạn sống ở vùng hay có mưa đá, vài gợi ý dưới đây sẽ giúp mái nhà an toàn hơn. Khả năng polycarbonate chịu mưa đá phụ thuộc rất nhiều vào lựa chọn ban đầu, nên đây là bước đáng dành thời gian nhất.
Ưu tiên tấm đặc cho mái chịu lực trực tiếp. Với mái hiên, giếng trời, mái nhà xe ở vùng núi phía Bắc, tấm đặc từ 3 mm trở lên là lựa chọn an toàn. Nơi thường có mưa đá lớn nên cân nhắc 4 – 5 mm. Bạn có thể tham khảo các độ dày của dòng tấm kính polycarbonate dạng đặc để chọn theo nhịp khung thực tế.
Chọn tấm rỗng dày nếu cần cách nhiệt. Với nhà kính nông nghiệp, mái xưởng rộng cần giảm nóng, tấm rỗng vẫn là lựa chọn hợp lý. Khi đó nên dùng tấm từ 8 – 10 mm trở lên thay vì loại 4 – 6 mm.
Kiểm tra lớp phủ chống UV. Hỏi rõ nhà cung cấp tấm có lớp phủ UV hay không, phủ một mặt hay hai mặt. Lớp phủ tốt giữ cho tấm dẻo dai lâu năm, đồng nghĩa với việc tấm giữ được khả năng chịu va đập lâu hơn.
Làm khung đủ dày. Khoảng cách xà gồ hợp lý giúp tấm có điểm tựa, giảm rung và phân tán lực khi bị đá đập vào. Với tấm mỏng, khung dày hơn là cách rẻ nhất để tăng độ bền cho mái.
Không dùng tấm trôi nổi. Tấm giá rẻ không rõ nguồn gốc thường pha nhựa tái chế, độ dày không đồng đều và lớp UV mỏng. Nhìn bên ngoài có thể giống nhau, nhưng chỉ sau 2 – 3 mùa nắng là thấy khác biệt.
Sau trận mưa đá cần kiểm tra những gì
Dù polycarbonate chịu mưa đá tốt, sau mỗi trận mưa lớn bạn vẫn nên dành vài phút kiểm tra mái. Việc này giúp phát hiện sớm hư hại nhỏ trước khi chúng thành chỗ dột.
- Quan sát từ bên dưới xem có điểm sáng bất thường, vết nứt hay lỗ thủng nào không.
- Kiểm tra các vị trí bắt vít, nẹp nối. Đây là nơi dễ nứt nhất nếu có va đập mạnh.
- Dọn đá và lá cây còn đọng trên mái, nhất là ở máng xối, để nước thoát được.
- Với tấm rỗng, để ý xem có nước lọt vào trong các rãnh hay không.
- Nếu thấy vết lõm nhỏ nhưng tấm không nứt, có thể tiếp tục sử dụng. Nếu có vết nứt lan rộng, nên thay tấm sớm.
Một ưu điểm nữa bên cạnh khả năng polycarbonate chịu mưa đá là dễ sửa chữa. Việc thay một tấm khá đơn giản vì vật liệu nhẹ, dễ cắt và không cần tháo toàn bộ mái. Đây cũng là một lợi thế so với mái kính, vốn phải thay nguyên tấm lớn và cần nhiều người thi công.
Câu hỏi thường gặp
Tấm polycarbonate có bị thủng khi mưa đá không? Tấm đặc từ 3 mm trở lên hầu như không bị thủng với mưa đá thông thường. Tấm rỗng mỏng có thể bị móp hoặc thủng lỗ nhỏ khi gặp hạt đá lớn.
Polycarbonate chịu mưa đá tốt hơn kính cường lực không? Có. Kính cường lực chịu lực khá tốt nhưng khi vỡ sẽ vỡ toàn tấm. Polycarbonate dẻo hơn nên hấp thụ va đập tốt hơn và hiếm khi vỡ vụn.
Tấm cũ còn chịu được mưa đá không? Tùy vào lớp phủ UV. Tấm có lớp UV tốt vẫn giữ độ dẻo sau nhiều năm. Tấm đã ngả vàng, giòn thì khả năng chịu va đập giảm rõ rệt.
Nên chọn tấm đặc hay tấm rỗng ở vùng hay mưa đá? Tấm đặc chịu va đập tốt hơn ở cùng độ dày. Tấm rỗng phù hợp khi cần cách nhiệt, nhưng nên chọn loại dày từ 8 – 10 mm trở lên.
Mưa đá có làm tấm bị ồn không? Tấm polycarbonate ồn hơn mái ngói nhưng êm hơn tôn kim loại. Tấm rỗng nhờ có lớp không khí bên trong nên giảm tiếng ồn tốt hơn tấm đặc.
Kết luận
Không có vật liệu lợp lấy sáng nào miễn nhiễm hoàn toàn với thiên tai. Nhưng nếu xét trong nhóm vật liệu trong suốt, polycarbonate chịu mưa đá tốt nhất, vừa bền vừa an toàn cho người bên dưới. Điều quan trọng là chọn đúng độ dày, đúng loại tấm và thi công đúng kỹ thuật ngay từ đầu.
Nếu bạn đang cân nhắc vật liệu cho mái mới, có thể tìm hiểu thêm các dòng tấm lợp sáng polycarbonate của Ocean Lite. Để xem tấm đặc trông thế nào sau khi lắp, bài hình ảnh thực tế công trình sử dụng tấm nhựa polycarbonate dạng đặc có nhiều ví dụ từ nhà ở đến công trình lớn. Khách hàng phía Bắc, nơi mưa đá xuất hiện nhiều hơn, có thể ghé đại lý kính polycarbonate tại Hà Nội để xem và cầm thử tấm trước khi quyết định.
