Để tính số lượng tấm nhựa polycarbonate, bạn chỉ cần 3 số đo: chiều rộng mái, chiều sâu mái và độ chênh cao giữa đầu cao với đầu thấp. Từ 3 con số này, bạn tính ra kích thước mặt nghiêng thật của mái, rồi chia cho khổ tấm của loại mình định dùng. Phần dễ sai nằm ở chỗ khác: mỗi dạng tấm được bán theo một đơn vị khác nhau. Tấm sóng tính theo tấm hoặc mét dài, tấm rỗng tính theo tấm khổ cố định, còn tấm đặc của Ocean Lite đi theo cuộn và tính theo mét vuông. Cùng một mái nhưng cách đếm cho từng loại không giống nhau. Bài viết đi qua từng trường hợp bằng một ví dụ cụ thể, để bạn tự tính được trước khi gọi đại lý báo giá.
Bước đầu tiên: đo mái theo mặt nghiêng
Sai sót phổ biến nhất khi tính số lượng tấm nhựa polycarbonate là lấy diện tích mặt bằng bên dưới làm diện tích mái. Mái luôn có độ dốc, nên mặt mái thật dài hơn khoảng sân nó che phủ. Mái còn có phần đua ra khỏi khung để nước mưa không hắt vào chân tường hay mép sân.
Chiều dài mặt nghiêng tính theo công thức tam giác vuông quen thuộc:
Chiều dài mặt nghiêng = căn bậc 2 của (chiều sâu mặt bằng² + chênh cao²)
Lấy ví dụ một mái hiên trước nhà. Mái chạy dọc mặt tiền dài 6 m, vươn ra sân 4 m, đầu sát tường cao hơn đầu ngoài 0,6 m. Chiều dài mặt nghiêng là căn bậc 2 của (4² + 0,6²), tức căn bậc 2 của 16,36, ra khoảng 4,05 m. Cộng thêm 0,2 m đua mái ở đầu thấp, ta có chiều dài tấm cần là 4,25 m.
Chênh lệch giữa 4 m và 4,25 m nghe có vẻ nhỏ. Nhưng nhân với chiều rộng 6 m, đó là 1,5 m² vật liệu. Đủ để mái bị hụt một mép nếu bạn tính theo mặt bằng.
Với mái vòm, công thức tam giác không dùng được. Cách thực tế nhất là đo trực tiếp: dùng thước dây ôm theo cung khung vòm đã dựng, từ chân bên này sang chân bên kia. Con số đo được chính là chiều dài tấm cần cho mỗi dải.
Chúng ta sẽ dùng mái hiên 6 m x 4,25 m này làm ví dụ xuyên suốt cho cả 3 dạng tấm.
Tấm sóng: đếm theo khổ hữu dụng
Tấm sóng Ocean Lite có khổ 1,08 m x 6 m, loại 9 sóng hoặc 11 sóng. Khi lợp, 2 tấm cạnh nhau phải chồng lên nhau ít nhất 1 sóng để nước không lọt qua mối nối. Do đó, chiều rộng thực sự che phủ của mỗi tấm, gọi là khổ hữu dụng, nhỏ hơn 1,08 m. Với tấm 11 sóng, khổ hữu dụng vào khoảng 0,98 m. Con số chính xác nên hỏi lại đại lý theo đúng mã tấm bạn mua.
Công thức tính số lượng tấm nhựa polycarbonate dạng sóng theo chiều ngang mái:
Số tấm = chiều rộng mái ÷ khổ hữu dụng, làm tròn lên
Với mái 6 m: 6 ÷ 0,98 ≈ 6,12, làm tròn thành 7 tấm. Không làm tròn xuống, vì tấm cuối cùng thiếu một chút cũng là thiếu.
Chiều dài từng tấm lấy đúng 4,25 m theo mặt nghiêng. Đến đây cách mua quyết định lượng hao hụt. Nếu đại lý bán theo mét dài và cắt sẵn, bạn đặt 7 tấm dài 4,25 m, tổng 29,75 m dài, gần như không dư. Nếu mua theo tấm nguyên 6 m, bạn vẫn cần 7 tấm, mỗi tấm thừa ra 1,75 m. Phần thừa có thể dùng cho mái che phụ hoặc ô lấy sáng khác, nhưng nếu không có chỗ dùng thì đó là tiền bỏ không.
Ocean Lite đang có nhiều độ dày cho tấm nhựa polycarbonate dạng sóng, từ loại mỏng dưới 1 mm đến 2,5 mm. Độ dày không làm thay đổi số tấm, nhưng ảnh hưởng đến khoảng cách xà gồ và giá thành. Khi hỏi giá, hãy báo luôn số tấm và chiều dài từng tấm để đại lý tính đúng.
Tấm rỗng: chú ý vị trí mối nối
Tấm rỗng Ocean Lite có khổ cố định 2,1 m x 6 m, độ dày từ 4 mm đến 10 mm. Tấm rỗng không chồng mí như tấm sóng mà ghép cạnh nhau bằng nẹp nối. Cách tính số lượng tấm nhựa polycarbonate dạng rỗng vì thế đơn giản hơn: lấy chiều rộng mái chia cho 2,1 m rồi làm tròn lên.
Với mái 6 m: 6 ÷ 2,1 ≈ 2,86, làm tròn thành 3 tấm. Mỗi tấm cắt còn 4,25 m theo chiều dốc, các khe rỗng chạy dọc theo chiều nước chảy để hơi ẩm thoát xuống dưới.
Có 2 điều cần kiểm tra khi tính tấm rỗng. Thứ nhất, mỗi đường nối giữa 2 tấm phải nằm đúng trên một thanh khung đỡ. Nếu khung đã dựng sẵn với các thanh cách nhau 1,5 m chẳng hạn, việc ghép tấm 2,1 m sẽ không khớp. Khi đó phải cắt bớt chiều rộng tấm, và số tấm có thể tăng lên. Thứ hai, nếu mái dài hơn 6 m theo chiều dốc, bạn phải nối tấm theo chiều dọc. Mỗi mối nối ngang cũng cần nằm trên xà gồ và được xử lý kín.
Ba tấm 2,1 m phủ được 6,3 m, dư 0,3 m theo chiều ngang. Phần dư này thường được dùng để cân lại vị trí nối cho khớp khung, nên đừng vội cắt bỏ trước khi đặt thử.
Tấm đặc dạng cuộn: chọn khổ để ít hao hụt nhất
Đây là trường hợp nhiều người bất ngờ nhất. Tấm đặc Ocean Lite không đóng thành tấm nhỏ cố định mà sản xuất theo cuộn dài 30 m, với 4 khổ rộng: 1,22 m; 1,56 m; 1,82 m và 2,1 m. Giá niêm yết tính theo mét vuông. Nghĩa là bài toán không còn là “cần bao nhiêu tấm”, mà là “chọn khổ nào và cắt bao nhiêu mét dài”.
Cách làm là trải các dải tấm theo chiều dốc, mỗi dải dài 4,25 m, rồi xem khổ nào phủ vừa 6 m với ít phần thừa nhất. Kết quả cho mái ví dụ như sau:
| Khổ rộng | Số dải cần | Tổng mét dài | Diện tích phải mua | Phần dư so với 25,5 m² |
| 1,22 m | 5 | 21,25 m | 25,93 m² | 0,43 m² |
| 1,56 m | 4 | 17 m | 26,52 m² | 1,02 m² |
| 1,82 m | 4 | 17 m | 30,94 m² | 5,44 m² |
| 2,1 m | 3 | 12,75 m | 26,78 m² | 1,28 m² |
Khổ 1,22 m dư ít nhất, nhưng cần 5 dải, tức 4 đường nối. Khổ 2,1 m dư nhiều hơn chút, bù lại chỉ có 2 đường nối, thi công nhanh hơn và ít điểm có thể dột hơn. Khổ 1,82 m là lựa chọn kém nhất cho mái rộng 6 m, vì dải thứ 4 gần như bị bỏ phí một nửa.
Không có khổ nào “tốt nhất” cho mọi mái. Với mỗi công trình, bạn nên lập một bảng nhỏ như trên. Chỉ mất vài phút, nhưng có khi tiết kiệm được vài mét vuông vật liệu. Đừng quên các mối nối cũng phải nằm trên thanh khung, nên bố trí khung và chọn khổ tấm nên làm cùng lúc.
Cộng thêm bao nhiêu để dự phòng?
Khi tính số lượng tấm nhựa polycarbonate, con số ra được chỉ là con số lý thuyết. Khi thi công thực tế, sẽ có lúc cắt lệch, tấm trầy ở mép, hoặc đo khung sai vài phân. Những người làm mái lâu năm thường cộng thêm phần dự phòng tùy độ phức tạp của mái.
Mái phẳng một mặt dốc, hình chữ nhật như mái hiên ví dụ, phần dự phòng có thể rất nhỏ. Với tấm sóng hoặc tấm rỗng, phần thừa tự nhiên khi làm tròn số tấm thường đã đủ. Với tấm đặc cắt theo mét, nên đặt dư mỗi dải vài centimet để còn chỗ cắt vuông mép.
Mái nhiều góc, mái có ô giếng trời khoét giữa, hay mái vòm cần cộng nhiều hơn. Lý do là những mái này có nhiều đường cắt chéo, mỗi đường cắt đều tạo ra phần thừa không dùng lại được. Cách an toàn là vẽ sơ đồ trải tấm lên giấy, đánh dấu từng dải, rồi mới chốt số lượng.
Đừng tính tấm mà quên phụ kiện
Một mái polycarbonate hoàn chỉnh cần nhiều thứ hơn tấm nhựa. Nếu chỉ tính số lượng tấm nhựa polycarbonate mà bỏ qua phụ kiện, bạn sẽ phải chạy đi mua thêm giữa chừng, và có khi mua phải loại không cùng hệ.
Vít là thứ dễ ước lượng nhất. Theo hướng dẫn thi công tấm nhựa polycarbonate của Ocean Lite, các điểm vít cách nhau khoảng 40 cm đến 60 cm, mật độ tối đa khoảng 3 đến 5 vít trên mỗi mét vuông. Mái ví dụ 25,5 m² sẽ cần khoảng 80 đến 130 vít, tùy độ dày tấm và lực gió nơi lắp đặt.
Nẹp nối tính theo số đường nối nhân với chiều dài mặt nghiêng. Mái tấm rỗng 3 tấm có 2 đường nối dài 4,25 m, tức khoảng 8,5 m nẹp. Nẹp biên chạy quanh mép mái, với mái ví dụ là 2 cạnh bên mỗi cạnh 4,25 m. Riêng tấm rỗng còn cần băng keo dán kín đầu tấm, tính bằng chiều rộng mái nhân 2 đầu, khoảng 12 m.
Hướng dẫn thi công cũng nhắc chừa khe giãn nở 15 mm đến 20 mm giữa các tấm và tại chỗ giáp tường. Khe này không làm thay đổi số tấm, nhưng nhắc bạn một điều: đừng tính tấm khít đúng từng milimet với khung.
Câu hỏi thường gặp
Có công thức chung để tính số lượng tấm nhựa polycarbonate cho mọi dạng tấm không?
Có một nguyên tắc chung: chiều rộng mái chia cho khổ hữu dụng, nhân với chiều dài mặt nghiêng. Nhưng khổ hữu dụng và đơn vị bán của mỗi dạng tấm khác nhau, nên cần tính riêng.
Mua tấm đặc theo mét vuông thì có cần quan tâm khổ tấm không?
Có. Cùng một mái, chọn khổ khác nhau có thể làm diện tích phải mua chênh nhau đến hơn 5 m², như ví dụ trong bài.
Tôi chỉ có kích thước mặt bằng, chưa biết độ dốc thì tính thế nào?
Bạn có thể tạm cộng thêm vài phần trăm vào chiều sâu mặt bằng để ước lượng. Khi khung đã dựng, hãy đo lại mặt nghiêng thực tế trước khi đặt hàng.
Nên tự tính số lượng tấm nhựa polycarbonate hay nhờ đại lý tính?
Nên tự tính trước để có con số đối chiếu. Sau đó gửi 3 số đo cho đại lý kiểm tra lại, vì họ nắm rõ khổ hữu dụng và cách cắt của từng mã tấm.
Kết luận
Tính số lượng tấm nhựa polycarbonate không khó nếu đi đúng thứ tự: đo mặt nghiêng thật của mái, xác định khổ hữu dụng và đơn vị bán của dạng tấm định dùng, so sánh các phương án cắt, rồi mới cộng phụ kiện và phần dự phòng. Với tấm sóng và tấm rỗng, việc làm tròn lên số tấm đã tạo ra một khoản dư tự nhiên. Với tấm đặc dạng cuộn, cái lợi lớn nhất nằm ở việc chọn đúng khổ rộng.
Hãy cầm theo bảng tính và sơ đồ trải tấm khi đi hỏi giá. Một bản vẽ sơ bộ với đủ 3 số đo giúp đại lý báo giá chính xác ngay từ lần đầu, và giúp bạn so sánh các báo giá trên cùng một mặt bằng.
